DR Congo

De Democratische Republiek Congo ligt in Centraal Afrika. Het heeft grenzen met negen andere Afrikaanse landen, waarmee de relaties met sommigen gespannen zijn.

Het grootste deel van het land maakt deel uit van het Congo-bekken. De belangrijkste rivier is de Congostroom met een lengte van 4700 km. Het grootste gedeelte is bevaarbaar en speelt een grote rol in het transport. De Congo is na de Nijl de langste rivier van Afrika. Het land bezit ook een van de grootste oppervlakten aan tropisch regenwoud.

RDCongo is een enorm land, en wordt vaak vergeleken met een continent. Onmogelijk ook om het oosten met het westen te vergelijken, of de hoofdstad Kinshasa met rurale gebieden. Kinshasa is een bruisende metropool, met tussen de 12 en 20 miljoen inwoners, waar je alles kan krijgen, zolang je maar geld hebt, en er een rijk cultureel leven is, maar vooral armoede de overhand heeft als je wat verder van het stadscentrum gaat.

De grote paradox koppelt extreme rijkdom aan extreme armoede. Het gebied is immers rijk aan grondstoffen (goud, diamant, coltan, koper, uranium, kobalt,...). Toch is het een van de armste landen ter wereld. Het merendeel van de bevolking moet zien te overleven in nauwelijks menswaardige omstandigheden. Deze armoede is bovendien ongelijk: vooral in de landelijke gebieden en in het oosten. Het merendeel van de bevolking heeft geen toegang tot drinkbaar water, elektriciteit, riolering, vervoer,... Gewapende conflicten hebben vele slachtoffers gemaakt, vooral in het oosten van het land.

De officiële talen zijn, naast het Frans, Lingala, Kikongo, Tshiluba en Kiswahili. Daarnaast zijn er talloze kleinere, lokale talen en dialecten. De bevolking telt aanhangers van het christendom (rooms-katholiek 50%, protestant 20%), de islam (10%) en inheemse godsdiensten (20%).

Het onderwijs

Zowel op vlak van toegang tot onderwijs als de kwaliteit ervan zijn er belangrijke problemen. Een grote bevolkingsgroei, vele kinderen die buiten het schoolsysteem vallen, een gebrek aan materialen, de vreemde taal (Frans), de hoge kost voor de gezinnen, verouderde lesprogramma ‘s en onvoldoende gekwalificeerde leraren, te lage salarissen, de financiering van het onderwijs… zijn maar enkele van de uitdagingen van het onderwijs.

Het onderwijssysteem in Congo is zwak: er is een gebrek aan onderwijzers, het beroep van onderwijzer is ondergewaardeerd en onderbetaald, en er is een tekort aan didactisch materiaal en aangepaste leermethodes. Daarnaast is het budget van het ministerie van Onderwijs te beperkt om de scholen financieel bij te staan. Hierdoor komt de werking van de scholen grotendeels ten laste van de ouders, waarvan het inkomen door de economische crisis al ernstig is aangetast. Het loon van leerkrachten, het uniform, de schriften en handboeken wegen zwaar op het gezinsbudget. Ouders zenden dan maar één of twee kinderen naar school, meestal de jongens.

Toch maakt de Congolese overheid vordering in het onderwijs. Zo is sinds 2010 het lager onderwijs gratis, met uitzondering van de steden Kinshasa en Lubumbashi. Sindsdien zijn er ook plannen om de lonen van de leerkrachten te verhogen. Het ministerie rekent op de internationale gemeenschap om het budgettekort te dichten dat hierdoor zal ontstaan.

Naast het financieringstekort is er ook een duidelijke nood aan betere initiële en permanente vorming en omkadering van de schooldirecties en de leerkrachten. 

De schoolvakanties

Het Congolese schooljaar loopt in grote lijnen parallel met het Belgische schooljaar. Zo gaat de jeugd er van september tot juni naar school. Net zoals wij, loopt de grote vakantie in juli en augustus. De vakanties kunnen wel enkel dagen of een week verschillen. 

Op de website van het Ministerie van Onderwijs kan je schoolkalenders terugvinden. 

Praktische weetjes

Vooraf

  • Reisdocumenten: een internationaal paspoort heb je altijd nodig. Vraag dit op tijd aan. Let op, heb je al een internationaal paspoort, zorg dan dat dit zeker nog drie maanden geldig is vanaf de datum waarop je uit Congo vertrekt.

  • Visum: Je dient dit aan te vragen op de Congolese ambassade te Brussel. Vergeet zeker niet je internationaal paspoort, pasfoto’s en geld. Let op, er is ook een uitnodigingsbrief van de partnerschool vereist, en je moet een bewijs van goed gedrag en zeden voorleggen. Dit laatste vraag je op bij je gemeentebestuur.

  • Verzekering: het is aangeraden een reisverzekering te nemen (medische bijstand en repatriëring)

  • Medisch: kijk ruim op voorhand welke vaccinaties je nodig hebt. Een vaccin voor gele koorts, met kaart, is voor iedereen verplicht om het land binnen te komen, minstens 10 dagen op voorhand gezet; Raadpleeg de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde te Antwerpen. Vaak kan de huisdokter de nodige spuitjes ook geven. Hij dient die wel eerst te bestellen, dus wees er tijdig bij. Ga voor je vertrek nog eens langs bij de tandarts (of andere artsen wanneer je een zwakkere gezondheid hebt of vermoedens van een aankomende kwaal). In de hoofdstad heb je wel goede medische voorzieningen, maarhet is altijd fijner als je je daar geen zorgen over hoeft te maken.

  • Veiligheid: voor gedetailleerde informatie over de veiligheidssituatie kan je terecht op de website van het ministerie van Buitenlandse zaken. Laat je echter niet te snel van de wijs brengen door de informatie hierop. Die is bedoeld om al te argeloze toeristen te waarschuwen, maar ook in België lopen dieven en oplichters rond, in stations zijn zakkenrollers en carjacking komt ook voor in de grotere steden in België. Lees je op deze website toch zaken die je toch wat ongerust maken, neem dan contact op met VVOB Brussel, zodat deze informatie in het juiste perspectief kan geplaatst worden.

Ter plaatse

  • Geld-Betalingen: Je kunt zowel met US dollars of met Franc Congolais betalen. Wanneer je dollars mee hebt, kun je die op veel plaatsen wisselen. Briefjes van 1 of 2 $, briefjes ouder dan 2006 of briefjes met scheurtjes in worden hier niet aanvaard. Met visa en maestro kan je ook geld afhalen, zeker in de hoofdstad.

  • Producten: In Kinshasa kan je zo goed als alles krijgen. Je betaalt wel een heel stuk meer voor Europese producten.

  • Elektriciteitsvoorziening: Stopcontacten zijn het Belgische systeem, dus als je elektrische spullen uit België meehebt, kun je die zonder probleem opladen. Belangrijk nog is je apparaten altijd uit het stopcontact te halen: in geval van krachtonderbrekingen schommelt de spanning soms zodanig dat je materiaal stuk raakt.

  • Toegang tot internet en telefoneren vormt geen enkel probleem in de hoofdstad. Verwacht wel dat het trager is dan een inbelverbinding in België.

  • Je GSM zal hier perfect werken. Je koopt hier gewoon een SIM-kaart en klaar is kees. Het gebeurt dat een smsje niet aankomt, maar meestal is dat geen enkel probleem. Je Belgische SIM-kaart kan wel of niet ontvangen, het wisselt van tijd tot tijd.

  • Kledij: hoewel het hier warm is en je dus de neiging hebt in short en T-shirt rond te lopen, is dat niet altijd sociaal aanvaard. In de colleges geldt voor de studenten een kledingcode. Meisjes moeten vaak een rok dragen (tot ruim over de knie), jongens een hemd. Een das is niet echt nodig, maar de meeste lesgevers zien er altijd piekfijn uit met das en pak. Er gewoon netjes en verzorgd uitzien is voldoende. Jeans is iets wat enkel in vrije tijd kan, niet tijdens de werkuren.

Lectuur en nuttige links

Lectuur: 

  • David van Reybroek “Congo, een geschiedenis”
  • Rudy Vranckx “De ontdekking van Congo”
  • In Koli Jean Bofane “Mathématique congolaise”
  • Joseph Conrad "Hart der Duisternis"
  • Barly Baruty "Madame livingstone"
  • Jef Geeraerts "Gangreen"-trilogie
  • Lieve Joris, verschillende boeken

Films:

  • Virunga
  • Examen d’Etat
  • Kinshasa Kids
  • Viva Riva
  • Rebelle, L’éléphant blanc, L’homme qui repare les femmes en andere films van Thierry Michel

Muziek:

  • Papa Wemba
  • Fally Ipupa
  • Koffi Olomide
  • Zaiko Langalango
  • Bebson de la Rue
  • Tout Puissant Kimvuka
  • Fabregas
  • Maitre Gims, etc.